CENA: 105.00 zł Lumen educationis per saecula - refleksje o edukacji i kulturze Nie)zmieniająca się współcześnie rzeczywistość wychowawcza i edukacyjna, zarówno instytucjonalna, jak i indywidualna, stała się przyczynkiem do podjęcia
namysłu nad znaczeniem edukacji w jej historycznym kontekście. Perspektywa historyczno-pedagogiczna owych dociekań pozwala nie tylko na pokazanie czasoprzestrzennych uwarunkowań minionych myśli i koncepcji kulturowych oraz pedagogicznych, ale także, a może przede wszystkim, wskazuje na zakorzenienie współczesnych refleksji nad edukacją w historycznej myśli filozoficznej i w dawnej perspektywie pedagogicznej.
Prezentowana monografia zbiorowa „Lumen educationis per saecula – refleksje o edukacji i kulturze” przedstawia wielogłos spostrzeżeń nad dzieckiem i dzieciństwem, instytucjami edukacyjnymi, wychowawczymi i opiekuńczymi, kulturowymi, a także politycznymi wpływami na edukację. Asumptem do jej napisania był jubileusz 45-lecia pracy zawodowej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Profesor Doroty Żołądź-Strzelczyk, wybitnej historyczki i badaczki historii wychowania. To wyjątkowa okazja, by uhonorować Jej imponujący dorobek naukowy, pasję badawczą i nieoceniony wkład w rozwój
polskiej historiografii i pedagogiki.
Prooemium. 13
Tabula gratulatoria. 15
Laudationes. 17
Cursus honorum Iubilatae. 23
Index operorum omnium Iubilatae. 37
O porządku w naukach i sposobie wychowania – namysł nad wychowaniem
Zbyszko Melosik, Mit uniwersalnej biblioteki i idea definitywnej książki: konteksty i kontrowersje. 59
Bogusław Śliwerski, Od mono- do metateorii wychowania. 77
Waldemar Segiet, Rodzina i szkoła. Stałość związku, zmienność relacji. 85
Agnieszka Cybal-Michalska, Kariera jako układ zewnętrzny – rozważania wokół obiektywnego sensu kariery w perspektywie funkcjonalno-strukturalnej. 95
Agnieszka Gromkowska-Melosik, Geneza i rozwój rankingów uczelni wyższych. 105
Krzysztof Jakubiak, Idee i sposoby uspołecznienia szkoły poprzez aktywizację wychowawczą rodziców uczniów w nowożytnych dziejach polskiej pedagogii i pedagogice. 119
Małgorzata Kabat, Ewa Johnsson, Rezonans nauczycielskiego funkcjonowania – z okazji jubileuszu. 133
Pod każdym względem szlachetne ci daję wychowanie – o dziecku, dzieciństwie i wychowaniu
Katarzyna Segiet, Ewolucja idei dotyczących dziecka i dzieciństwa z perspektywy historycznej. 145
Małgorzata Cywińska, Dziecko jako odkrywca i badacz. 159
Zdzisław Pentek, Dzieci na wojnie. Epizod z czasów wojen krzyżowych w świetle przekazu Bahāʾ ad-Dīn ibn Šaddāda (1145–1234). 167
Anna Wrzesińska, Jacek Wrzesiński, Dziecko w średniowieczu – cmentarzysko w Dziekanowicach. 173
Małgorzata Delimata-Proch, Dziecko i symbolika dziecka w księgach cudów i łask. 183
Marian Surdacki, Dzieci i chorzy w Szpitalu Świętego Ducha w Rzymie w XVI–XVIII wieku. 193
Małgorzata Ewa Kowalczyk, Dzieciństwo w rodzinie dysfunkcyjnej w drugiej połowie XVIII wieku na przykładzie Stanisława Mikołaja Tretera. 201
Bożena Popiołek, Urszula Kicińska, Pupilki. Opieka nad dziećmi przysposobionymi w XVIII-wiecznej Rzeczypospolitej. 209
Agnieszka Laszczak-Słaby, Ostatnia wola matki – Doroty ze Skrzyńskich Gumowskiej primo voto Stadnickiej. 229
Beata Topij-Stempińska, Obrazy dzieciństwa w autobiografiach chyrowiaków. 239
Paulina Romanowicz, Dzieciństwo w Stołczynie w okresie międzywojennym. 247
Anna Boguszewska, Inspiracje folklorem w polskiej ilustracji książkowej dla najmłodszych w dwudziestoleciu międzywojennym. 259
Kinga Kuszak, Zabawy językowe w wierszach dla dzieci Józefa Ratajczaka. 269
Anna Jakoniuk-Diallo, Dwa światy – jedno życie. Sytuacja dzieci słyszących posiadających niesłyszące rodzeństwo. 283
Joanna Sikorska, Hanna Krauze-Sikorska, Personalistyczne inspiracje jako fundament edukacji dzieci pokoleń Alpha i Beta. 295
A cacek też dużo było – o zabawkach w dzieciństwie
Sławomir Futyma, O zabawie i zabawkach – znaczenie doświadczenia zmysłowego w edukacji. 311
Marek Sosenko, Od zabawek do pocztówek i z powrotem. 317
Katarzyna Kabacińska-Łuczak, Fenomen konia na patyku na ziemiach polskich. 331
Monika Nawrot-Borowska, Zabawki domowej roboty na łamach „Wieczorów Rodzinnych” (1880–1900). 349
Elwira Kryńska, Lalki Polskiego Białego Krzyża. 363
Agnieszka Barczykowska, Sylwia Jaskulska, Zastosowania lalek w profilaktyce, opiece, edukacji i terapii. 375
Katarzyna Sadowska, Lalki jako wytwór kultury – wybrane konteksty. 383
Oddaj studiowaniu wielkiego i ochoczego ducha – z dziejów instytucji oświatowych
Waldemar Graczyk, Reforma szkoły katedralnej w Płocku w XVII wieku. 397
Katarzyna Buczek, Widowiskowość teatru szkół jezuickich w Poznaniu. 405
Michał Nowicki, Rodzina w teatrze wartości staropolskiej edukacji jezuickiej. 415
Anna Szylar, Formacja zakonna benedyktynek sandomierskich (XVII–XIX w.). 423
Jerzy Kochanowicz, Absencje uczniów kolegiów jezuickich. 443
Magdalena Ujma, Edukacja dziewcząt w szkołach klasztornych. 451
Janina Kamińska, Grodno i Postawy – ośrodki edukacji artystycznej KEN. 459
Andrzej Meissner, Szkoły zakonne w czasach KEN. 467
Mariusz Ausz, Rejestr potraw uczniów kolegium pijarskiego. 475
Maria Korybut-Marciniak, Kinga Raińska, Opieka nad sierotami w Wilnie. 495
Ewa Kula, Nauczyciele szkół średnich Królestwa Polskiego. 507
Adam Massalski, „Nieprawomyślni” nauczyciele szkół średnich. 517
Ryszard Ślęczka, Akademia Umiejętności a emigracja w Paryżu. 525
Jan Krukowski, Edukacja służących na ziemiach polskich. 533
Mirosław Łapot, Urszula Ordon-Mizera, Inspektor szkolny w II RP. 541
Anna Wojewoda, Ogrody W. E. Raua w prasie. 557
Witold Chmielewski, Wydział Oświecenia m.st. Warszawy. 567
Adam Winiarz, Organizacje młodzieży gimnazjalnej w Mandżurii. 581
Marzena Pękowska, Kształcenie głuchych w Krakowie. 593
Mikołaj Brenk, Katolicka Szkoła Społeczna w Poznaniu. 601
Urszula Wróblewska, Wyjazdy pedagogiczne w okresie międzywojennym. 611
Tomasz Gmerek, Szkolnictwo internatowe w Kanadzie. 623
Paweł Śpica, Małgorzata Obrycka, Książka obrazkowa w dydaktyce historii wychowania. 639
Konrad Nowak-Kluczyński, Rada Oświaty Polonijnej we Włoszech. 651
O przedsięwzięciu peregrynacyjej – edukacja w podróży
Roman Krzywy, Oko i pióro w staropolskim podróżopisarstwie. 665
Marian Chachaj, Staropolscy studenci w Pizie. 679
Robert T. Tomczak, Podróż Augustina Güntzera po XVII-wiecznej Rzeczypospolitej. 689
Adam Kucharski, Podróż edukacyjna Jerzego Michała Potockiego. 697
Anna Królikowska, Studia zagraniczne jezuitów. 709
Jan Ryś, Zagraniczna edukacja wojskowa młodzieży szlacheckiej. 719
Agnieszka Jakuboszczak, Agnieszka Wieczorek, Edukacja Bironów. 733
Sarah Taylor-Jaskólska, Steamboat ladies. 753
Co zaś największa – o ważnych osobach słów kilka
Janusz Pezda, Bolesław Biskupski – bibliotekarz Czartoryskich. 761
Katarzyna Dormus, Stanisława Okołowiczówna. 775
Renata Bednarz-Grzybek, Stanisław Anatol Lewicki. 783
Ewa Barnaś-Baran, Stanisław Kot jako uczeń gimnazjum. 797
In memoriam. Profesor Mirosława Chamcówna. 813
Magdalena Piorunek, Małgorzata Grzywacz, Edyta Stein w dyskursie pedagogicznym. 825
Maria Radziszewska, Ks. Edward Degórski. 837
Studia z historii kultury i polityki
Jerzy Strzelczyk, Księga Welesa. 845
Albrecht Classen, Intertextuality in medieval and early modern literature. 851
Tomasz Jasiński, Pozwolenie papieskie na koronację w XI wieku. 865
Józef Dobosz, Relacje Polski ze Stolicą Apostolską. 875
Marek Cetwiński, Kronika jako moralitet. 885
Jarosław Nikodem, Stanisław ze Skarbimierza o królowej Jadwidze. 893
Krzysztof Ratajczak, Wychowanie piastowskich córek. 907
Sławomir Górzyński, Epitafium Waleriana Otwinowskiego. 921
Jiří Kubeš, Franz Sigmund von Thun and Charles II. 933
Jarosław Pietrzak, Fundacja Benedyktynek Sakramentek w Rzymie. 943
Jolanta M. Marszalska, Sprawy majątkowe Klementyny Sanguszkówny. 959
Julian Dybiec, Rekomendacje literackie Juliana Ochorowicza. 975
Piotr Gołdyn, Zabójstwo Edwarda Biegańskiego w prasie. 991
Agata Strzelczyk, Kultura romska w systemie DND. 999
Marta Kędzia, Młodość w kulturze. 1013
Współczesny dyskurs o edukacji
Natalia Walter, Edukacyjna rola archiwów cyfrowych. 1027
Jacek Pyżalski, Internet w perspektywie historycznej. 1035
Iwona Chrzanowska, Beata Jachimczak, Magdalena Olempska-Wysocka, Uniwersalne projektowanie w edukacji. 1043
Małgorzata Rosalska, Grundtvigowska „szkoła dla życia”. 1055
Eleonora Sapia-Drewniak, Wizerunek nauczyciela dorosłych. 1063
Agnieszka Stopińska-Pająk, Rozwój polskiej myśli andragogicznej. 1071
Renata Konieczna-Woźniak, Uniwersytety trzeciego wieku. 1079
Agata Matysiak-Błaszczyk, Domy matki i dziecka przy więzieniach. 1089
Sławomir Banaszak, Postępowanie badawcze w naukach społecznych. 1103
Daria Hejwosz-Gromkowska, Dobrochna Hildebrandt-Wypych, Przemilczane bohaterki „Solidarności”. 1115
Magdalena Barańska, Od szamanów do AI – dzieje doradztwa zawodowego. 1125
Robert Sarnecki, Inspiracje herbartyzmem we współczesnej szkole. 1135
wydanie I, Warszawa 2025
B5, stron 1140
ISBN: 978-83-286-0297-7